Mwaka mmoja baada ya Mkuu wa Polisi wa KwaZulu-Natal, Nhlanhla Mkhwanazi, kutoa madai mazito kwamba mitandao ya uhalifu imepenya ndani ya Jeshi la Polisi la Afrika Kusini na kwamba baadhi ya wanasiasa wanahusika, athari za tuhuma hizo zimeendelea kuonekana kupitia Tume ya Uchunguzi inayoongozwa na Jaji mstaafu wa Mahakama ya Katiba, Mbuyiseli Madlanga.

Tume hiyo, inayochunguza uhalifu, kuingiliwa kwa siasa na rushwa katika mfumo wa haki ya jinai, imekuwa ikikusanya ushahidi unaodai kuonyesha uhusiano kati ya magenge ya uhalifu, maafisa waandamizi wa polisi na baadhi ya viongozi wa kisiasa.

Kufuatia uchunguzi huo, kumekuwa na mfululizo wa matukio muhimu ikiwemo kujiuzulu kwa baadhi ya viongozi, kusimamishwa kazi kwa maafisa, kukamatwa kwa washukiwa na hata madai ya majaribio ya mauaji dhidi ya watu wanaohusishwa na uchunguzi huo.

Makala inaeleza kuwa maendeleo haya yanaonyesha ukubwa wa changamoto zinazoukabili mfumo wa utekelezaji wa sheria nchini Afrika Kusini na jinsi madai yaliyotolewa mwaka mmoja uliopita yalivyoanzisha mchakato mkubwa wa uwajibikaji.

Pia inaweka tukio hili katika muktadha mpana wa siasa za Afrika Kusini, ambapo mjadala kuhusu ushawishi wa mitandao ya uhalifu ndani ya taasisi za serikali unaendelea kuwa suala muhimu.

Ingawa uchunguzi bado unaendelea na tuhuma nyingi hazijathibitishwa mahakamani, tume imeendelea kuvutia uangalizi mkubwa wa umma kutokana na athari zake kwa taasisi za usalama, utawala wa sheria na imani ya wananchi katika vyombo vya dola.